次に挙げてあるのはいくらか長いけれども興味深い引用で、この講座と非常に関連しています。引用はエスペラントの創始者Zamenhofの"Unua Libro/第一書"からです。続いて、エスペラントの大作家Claude Pironの解説があります。しかし、講座の課をいくらか終えてからこのページを読むほうがより面白いかもしれません。というのは、そのときの方が下記のテキストの本質をより理解できるようになっているだろうからです。

L.L.Zamenhof エスペラントの単語に関して：

"私は概念を完全に分解 して、言語全体が様々な文法的な形の単語ではなくて、形を変えない 単語だけから構成されるようにした。私の言語で書かれた作品を手にすれば、そこではすべての単語が常に 同じ形でだけ つまり、辞書に印刷されている形で見出されることに気付かれるだろう。 そして文法的な様々な形、単語の相互関係などなどは形を変えない単語の組み合わせで表現される。しかし、言語の同様な構造はヨーロッパの人々にとっては全く馴染みがなく、慣れるのが難しいことなので、この言語の分解をヨーロッパの言語の精神に完全に適合させて、私の言語を学習書によって学ぶならば前文(学習者には全く不必要なのだが)を予め読み通さなくてもこの言語の構造が自分の母語の構造と何らかの違いがあるなどとは思いもしないようにした。 こうして、例えば "fratino" という語の語源については、この語は実のところ３語から構成されており：frat(兄弟), in(女性), o(～であるもの)(兄弟－女性であるもの = fratino) - 学習書では次のように説明している：兄弟 = frat しかしすべての名詞は主格において o で終わる ので、frat'o 同じ概念の女性をつくるために小辞 "in" を入れるので、姉妹 = frat'in'o そしてアポストロフィは文法が単語の個々の構成部品の間に置くことを要求しているために書かれている。 このような言語の分解は学習者を何ら困惑させるものではない；語尾、接頭辞あるいは接尾辞と呼ぶものが完全に独立した単語であって、常に同じ意味、他の単語の終わりで使われようが始めで使われようがあるいは独立して使われようが、完全に同じ意味を保持することやすべての単語が語根としてや文法的な要素として使われる平等な権利を持っていることを疑いもしないだろう。" (L.L.ザメンホフ, 1887)

Claude Pironのコメント：

Vi verŝajne miras, ke, por Zamenhof, tiaj lingvaj elementoj kiel o kaj in estas vortoj. Miaopinie li uzis tiujn terminojn por akcenti, ke la lingvo konsistas el neŝanĝeblaj blokoj, kiuj povas aldoniĝi unu al la alia, sen iam ajn okazigi modifon de formo ene de unu tia bloko (tiaj modifoj estas oftaj en okcidentaj lingvoj, kiel en la angla: "foot > feet"; "come > came"). Mia impreso estas, ke li ie vidis priskribon de la ĉina lingvo, kun ekzemploj, eble eĉ havis enmane ĉinan gramatikon, kaj konstatis, ke tiu lingvokonstruo havas multajn avantaĝojn, unuflanke pro la perfekta reguleco, kaj aliflanke pro la facileco, per kiu ĝi ebligas esprimi kompleksajn konceptojn per kombinado de simplaj vortoj. Nu, en la deknaŭa jarcento, la tekstoj pri la ĉina, bazitaj sur la skribo sen konsidero al la parola lingvo, ĝenerale uzis la terminon 'vorto', kiam fakte temis pri la bazaj senŝanĝaj blokoj, el kiuj la lingvo konsistas. Tial probable Zamenhof aplikis la saman terminologion, kiu, kvankam ĝi povas esti konfuza, ne estas vere erara, se konsideri, ekzemple, ke la vorto in esence ne diferencas de tiaj vortoj, kiaj patr aŭ frat: ankaŭ ĝi ja povas esti memstare uzata, kun iu ajn gramatika finaĵo, kio igas ĝin io tute malsama ol la sufiksoj de la fleksiaj kaj aglutinaj lingvoj.

En la antaŭparolo al Vere aŭ Fantazie mi nomis "subvortoj" la erojn, kiuj kune konsistigas plenan vorton. Laŭ tiu terminologio, oni povas diri, ke fratino estas vorto, kiu konsistas el tri subvortoj: frat, in kaj o.